چرا توت فرنگی باعث حساسیت می شود؟ پای یک پروتئین در میان است
بدن ما گاهی اوقات اشتباه می کند. در توت فرنگی پروتئینی وجود دارد که سیستم ایمنی برخی افراد آن را به عنوان یک دشمن شناسایی می کند! برای دفاع، بدن ماده ای به نام هیستامین ترشح می کند و این شروع تمام ماجراهاست. خارش، قرمزی و تمام آن حس های ناخوشایند زیر سر همین هیستامین است.
شاید بپرسید: «من به توت فرنگی خام حساسیت دارم، آیا حرارت آلرژن های توت فرنگی را از بین می برد؟»
پاسخ این سوال هم بله است و هم خیر! پختن و جوشاندن میوه در فرآیند تهیه مربا، ساختار برخی از این پروتئین های حساسیت زا را تغییر می دهد. به همین دلیل، بعضی از افراد که با خوردن توت فرنگی خام دچار خارش خفیف دهان می شوند، ممکن است بتوانند مربای پخته شده را بدون هیچ مشکلی مصرف کنند. اما این یک قاعده کلی نیست. اگر آلرژی شدید باشد، حتی چند دقیقه جوشیدن روی شعله زیاد هم نمی تواند جلوی واکنش بدن را بگیرد.
در آجیلی حبشی، یکی از سوال های پرتکرار مشتریان درباره مربای توت فرنگی این است که آیا پختن میوه می تواند حساسیت آن را کمتر کند یا خیر. پاسخ این است که حرارت ممکن است برای برخی افراد با حساسیت خفیف، واکنش را کاهش دهد، اما نمی توان یک پاسخ قطعی برای همه افراد ارائه کرد.
علائم حساسیت به مربای توت فرنگی را چطور تشخیص دهیم؟
واکنش های آلرژیک معمولاً خیلی سریع، از چند دقیقه تا چند ساعت بعد از مصرف خود را نشان می دهند. برای اینکه دید بهتری داشته باشید، تفاوت واکنش بدن به میوه خام و مربای پخته را در جدول زیر آورده ایم:
علائم حساسیت به توت فرنگی می تواند از یک خارش پوست و کهیر ساده یا سوزش دهان بعد از خوردن مربا شروع شود و در موارد بسیار نادر و شدید به تنگی نفس و سرفه برسد. اگر علائم شدید پوستی یا تنفسی دیدید، تعارف را کنار بگذارید و حتماً به پزشک مراجعه کنید.
مطالعه بیشتر: طرز تهیه مربا توت فرنگی (اگر حساسیت ندارید و به دنبال فوت وفن های یک مربای شفاف و بدون شکرک هستید، این راهنما برای شماست).
چه کسانی بیشتر در معرض حساسیت به مربای توت فرنگی هستند؟
راستش را بخواهید، آلرژی ممکن است به سراغ هر کسی بیاید، اما بر اساس آمارهای تجربی و بررسی های تغذیه ای، یک سری از افراد بیشتر از بقیه در معرض واکنش نشان دادن به این مربای خوش رنگ هستند.
افرادی که بیشتر احتمال واکنش دارند معمولاً در این گروه ها قرار می گیرند:
- کسانی که سابقه آلرژی غذایی دارند: اگر بدنتان به میوه ها یا خوراکی های دیگر واکنش نشان می دهد، احتمالاً در برابر توت فرنگی هم باید کمی دست به عصا حرکت کنید.
- افراد حساس به گرده درخت توس: این همان بحث آلرژی متقاطع است. شباهت ساختاری گرده این درخت با پروتئین توت فرنگی باعث می شود سیستم ایمنی بدن به اشتباه بیفتد و واکنش نشان دهد.
- افراد مبتلا به اگزما یا بیماری های آلرژیک: کسانی که پوست حساس و درگیر با اگزما دارند یا از آسم و حساسیت های فصلی رنج می برند، سیستم ایمنی شان آماده تر از بقیه برای ترشح هیستامین است.
- کودکانی که برای اولین بار با این ماده غذایی روبرو می شوند: به دلیل تکامل نیافتن سیستم گوارش، بچه ها در صف اول این حساسیت قرار دارند.
حساسیت نوزاد و کودکان به مربای توت فرنگی؛ هشداری برای والدین
مادرها و پدرها معمولاً بیشترین جستجو را در این زمینه دارند. سیستم ایمنی و گوارش کودکان در حال تکامل است و کودکان به دلیل حساس تر بودن سیستم ایمنی و تجربه کمتر مصرف مواد غذایی مختلف، نیاز به دقت بیشتری هنگام معرفی مواد غذایی جدید دارند.
چند نکته که باید آویزه گوش کرد:
- سن مناسب: برای نوزادان، زمان معرفی توت فرنگی باید با توجه به آمادگی کودک، سابقه آلرژی خانوادگی و نظر پزشک یا متخصص تغذیه کودک تعیین شود.
- علائم در کودکان: حساسیت نوزاد به مربای توت فرنگی خودش را با بثورات پوستی در نوزادان (قرمزی دور دهان یا ناحیه پوشک) و بی قراری نشان می دهد.
- تست سه روزه: اگر برای اولین بار به کودک مربا می دهید، مقدارش بسیار کم باشد و تا سه روز ماده غذایی جدید دیگری را امتحان نکنید تا مطمئن شوید واکنشی نشان نمی دهد.
اگر به توت فرنگی حساسیت داریم، چه کنیم؟ (یک پیشنهاد خوشمزه)
راستش را بخواهید، اگر مطمئن شدید که این میوه سرخ رنگ با بدن شما سازگار نیست، بهترین کار پیشگیری است. داروهای آنتی هیستامین و ضد حساسیت می توانند علائم خفیف را آرام کنند، اما چرا ریسک کنیم؟
معنای حساسیت این نیست که سفره صبحانه شما باید بدون مربا بماند! دنیای مرباهای خانگی و سنتی آن قدر بزرگ و متنوع است که قطعاً جایگزین های ایمن، بدون آلرژی و فوق العاده خوشمزه ای پیدا می کنید.
در صفحه مربا فروشگاه حبشی، گزینه هایی وجود دارد که پخت آن ها به روش سنتی انجام شده و کمترین میزان مواد افزودنی را دارند؛ موادی که خودشان گاهی محرک حساسیت هستند. برای مثال:
- مربای انجیر: طبعی گرم و بی نظیر دارد، بافتی نرم و کاملاً بدون آلرژن های رایج توت فرنگی.
- مربای بالنگ یا به: عطر و بویی نوستالژیک که نه تنها حساسیت زا نیستند، بلکه برای تقویت گوارش هم عالی هستند.
اگر به دنبال مربایی با ترکیبات ساده و کیفیت مشخص هستید، هنگام خرید به میزان شکر، تازگی میوه و نداشتن افزودنی های غیرضروری توجه کنید.
شما می توانید برای سفره صبحانه خود، روی خرید مربا توت فرنگی درجه یک حبشی (برای اعضای بدون آلرژی خانواده!) یا سایر مرباهای سنتی و مطمئن ما حساب کنید.
سوالات متداول درباره آلرژی به مربا
آیا شکر موجود در مربا باعث تشدید حساسیت می شود؟
شکر معمولاً عامل آلرژی غذایی محسوب نمی شود، اما مقدار زیاد آن ممکن است در بعضی افراد باعث مشکلات گوارشی یا تشدید برخی شرایط پوستی مانند اگزما شود.
چقدر طول می کشد تا علائم حساسیت از بین برود؟
در موارد خفیف، علائم با قطع مصرف و نوشیدن آب کافی یا مصرف یک قرص آنتی هیستامین ساده (با مشورت پزشک)، طی چند ساعت تا یک روز کاملاً برطرف می شود.
آیا آلرژی متقاطع در مورد توت فرنگی واقعیت دارد؟
بله، کسانی که به گرده درخت توس (Birch pollen) یا بعضی میوه های خانواده گلسرخیان (مثل سیب و هلو) حساسیت دارند، احتمال دارد که به توت فرنگی هم واکنش نشان دهند. این یک موضوع کاملاً علمی و ثابت شده است.
آیا مربای توت فرنگی برای افراد دارای آلرژی به توت فرنگی خام بی خطر است؟
نمی شود یک حکم کلی و قطعی داد. همان طور که بالاتر هم گفتیم، حرارت پخت ساختار بعضی از پروتئین های حساسیت زا را تغییر می دهد؛ به همین خاطر بعضی افراد با آلرژی خفیف، مربا را بدون مشکل می خورند. اما برای کسی که حساسیت شدید دارد، مربا همچنان می تواند خطرناک باشد. پس لطفاً بدون مشورت با پزشک، ریسک و آزمایش نکنید.
آیا حساسیت به مربای توت فرنگی دائمی است؟
همیشه این طور نیست. این موضوع تا حد زیادی به سن بستگی دارد. خیلی از کودکان وقتی بزرگ تر می شوند و سیستم ایمنی بدنشان تکامل پیدا می کند، حساسیتشان به توت فرنگی خودبه خود از بین می رود. اما اگر این آلرژی تازه در دوران بزرگسالی خودش را نشان داده باشد، احتمال اینکه دائمی باشد و تا آخر عمر با شما بماند بیشتر است.